صنعت نساجی و پوشاک ترکیه که سالها یکی از ستونهای اصلی تولید و صادرات پوشاک جهان به شمار میرفت، این روزها با چالشی بیسابقه روبهرو است. بر اساس اعلام Toygar Narbay،
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان پوشاک ترکیه (TGSD)، سیاستهای نادرست اقتصادی از سال ۲۰۲۲ تاکنون باعث ازبینرفتن هفت میلیارد دلار تولید و ۲۱۰ هزار فرصت شغلی در این صنعت شده است.
ترکیه که زمانی سهم قابلتوجهی از بازار جهانی پوشاک را در اختیار داشت، اکنون برای نخستینبار در ۳۵ سال گذشته سهم خود از این بازار را به کمتر از سه درصد رسانده است. افزایش شدید هزینههای تولید، سیاستهای پولی ناپایدار، نرخ بهره بالا و محدودیت دسترسی به منابع مالی باعث شده تولیدکنندگان ترکیهای در رقابت با بازارهای آسیایی و آفریقایی عقب بمانند. کالاهای تولید ترکیه اکنون تا ۶۰ درصد گرانتر از کالاهای شرق آسیا و حدود ۴۵ درصد گرانتر از کالاهای شمال آفریقا هستند.
عوامل مؤثر در بحران
چند عامل اصلی در بروز بحران کنونی نقش داشتهاند. فشار هزینهها و تورم که نرخ رسمی آن در سالهای اخیر به حدود ۱۳۸ درصد رسیده و دستمزدها نیز ۲۴۹ درصد افزایشیافته، اما نرخ ارز متناسب با این افزایشها رشد نکرده است. نرخ بهره بالا و سختی تأمین مالی باعث گرانشدن سرمایه و بدهیهای واحدهای تولیدی شده است. بیثباتی نرخ ارز و عدم همراستایی آن با هزینههای تولید، درآمد صادراتی را کاهش داده و فشار رقابتپذیری در مقایسه با بازارهای خارجی را بیشتر کرده است. همچنین، برخی شرکتها برای ادامه فعالیت به کشورهای با هزینه پایینتر منتقل شدهاند.
پیامدهای اجتماعی و اقتصادی
ازدسترفتن بخش بزرگی از صنعت نساجی و پوشاک نهتنها به کاهش اشتغال و تولید منجر شده، بلکه بر اقتصاد کلان ترکیه و تراز تجاری آن نیز تأثیرگذار بوده است. استانهایی که به تولید پوشاک وابستهاند بیشترین آسیب را دیدهاند و با مشکلات پرداخت مزایا و کاهش سفارشها مواجه شدهاند. کاهش صادرات و افت رقابتپذیری همچنین میتواند وابستگی به واردات مواد اولیه را افزایش دهد و فشار بر تراز تجاری کشور را بیشتر کند.
واکنش فعالان صنعت
در هجدهمین کنفرانس بینالمللی پوشاک استانبول، رهبران صنعت تأکید کردند که نساجی و پوشاک بیمه اشتغال در ترکیه هستند و ازدستدادن این بخش یعنی ازدستدادن آینده اقتصاد کشور. باوجود مشکلات، فعالان صنفی خواهان حمایت دولتی، اصلاح سیاستهای ارزی، کاهش هزینه انرژی و تسهیل صادرات هستند تا چراغ این صنعت خاموش نشود.
راهکارهای پیشنهادی برای احیا
برای بازگرداندن پویایی به صنعت نساجی و پوشاک ترکیه، محورهای راهبردی متعددی پیشنهاد میشود. حمایت مالی و تسهیلات دولتی شامل کاهش نرخ بهره، اعطای وامهای کمبهره، یارانه دستمزد و تسهیلات مالیاتی برای صادرکنندگان و تولیدکنندگان است. تمرکز بر ارزش افزوده و نوآوری با توسعه برند ملی، طراحی تخصصی، پوشاک هوشمند و منسوجات فنی و همکاری با دانشگاهها و مراکز تحقیقوتوسعه ضروری است. اصلاح سیاست ارزی و تجاری باثبات نرخ ارز و ابزارهای پوشش ارزی برای صادرکنندگان، کاهش هزینههای گمرکی و تعرفهها نیز از اقدامات مهم به شمار میآید. تنوعبخشی بازار صادراتی با تمرکز بر بازارهای نوظهور و استفاده از توافقنامههای تجاری ترجیحی، بهینهسازی زنجیره تأمین و دیجیتالسازی با بهرهگیری از فناوریهای نوین و اتوماسیون و حمایت قانونی از نیروی کار با تضمین پرداخت مزایا و بیمه از دیگر راهکارهای پیشنهادی هستند.
صنعت پوشاک ترکیه باوجود تمامی چالشها هنوز ایستاده است، اما ادامه روند کنونی بدون اصلاح سیاستهای اقتصادی و حمایتهای هدفمند میتواند منجر به ازدسترفتن مزیت رقابتی و نابودی این بخش استراتژیک شود. اگر امروز حمایت نشود، فردا دیگر چیزی برای حمایت باقی نخواهد ماند. ظرفیت تولید ترکیه بالغ بر ۷۸ میلیارد دلار است و هنوز یکی از بازیگران اصلی بازار جهانی به شمار میرود، اما نیاز فوری به سیاستگذاریهای راهبردی و حمایت عملی دارد تا جایگاه خود را در صنعت نساجی جهان حفظ کند.
تصاویر مربوطه:
