مراکز خریدی که در دل بحران اجاره بهای خود را بخشیدند

در هفته‌های اخیر، موج تازه‌ای از همدلی و همراهی از سوی برخی مراکز خرید مطرح کشور شکل گرفته است. در حالی‌که بخش زیادی از اصناف از کاهش فروش، افزایش هزینه‌های سربار و دشواری‌های نقدینگی رنج می‌برند، ۱۳ مرکز تجاری شناخته‌شده کشور تصمیم گرفتند با اقدامی نمادین اما مؤثر، بخشی از اجاره‌بهای مستأجران خود را ببخشند.

همراهی در بزنگاه‌های بحرانی؛ روایت یک سنت ارزشمند در مدیریت مراکز خرید ایران

در شرایطی که اقتصاد ایران با مجموعه‌ای از چالش‌های ساختاری، نوسانات ارزی، کاهش قدرت خرید مردم و فشارهای روزافزون بر کسب‌وکارهای خرد و متوسط روبه‌رو است، رفتار و تصمیمات مدیران مراکز خرید می‌تواند نقشی حیاتی در حفظ پایداری اکوسیستم خرده‌فروشی ایفا کند. این نقش زمانی پررنگ‌تر می‌شود که جامعه در وضعیت بحرانی یا غیرعادی قرار دارد و انعطاف‌پذیری نهادهای اقتصادی می‌تواند مرز میان ادامه بقا یا فروپاشی یک فعالیت تجاری باشد.

یکی از سنت‌های نیکویی که در طول سال‌های گذشته در میان بخشی از مدیران و مالکان مراکز تجاری کشور نهادینه شده، «بخشش داوطلبانه اجاره‌بها» در دوره‌های بحرانی است؛ سنتی که در دوران شیوع ویروس کرونا به‌صورت جدی‌تر آغاز شد و امروز نیز در شرایط جدید اقتصادی و اجتماعی، بار دیگر جان گرفته است.

از همدلی کرونایی تا بلوغ مدیریتی امروز

با آغاز بحران کرونا دراسفندماه سال ۱۳۹۸ و تعطیلی گسترده اصناف، بسیاری از مراکز خرید با واقعیتی تازه مواجه شدند: مستأجرانی که عملاً درآمدی نداشتند و در عین حال باید اجاره‌های ثابت و نسبتاً سنگینی پرداخت می‌کردند. در آن زمان، واکنش بیش از 85 نفر از مالکان و مدیران مراکزخرید ایران فراتر از انتظار بود؛ نه‌تنها مطالبه‌ای بابت اجاره ایام تعطیلی نداشتند، بلکه در بسیاری موارد به صورت داوطلبانه، اقدام به بخشش چندین ماه از اجاره‌بهای کسبه کردند.

این تجربه که در ابتدا به‌مثابه اقدامی احساسی یا اضطراری تلقی می‌شد، به‌مرور زمان جای خود را به نوعی «بلوغ در مدیریت مراکز خرید» داد؛ مدیریتی که فراتر از جنبه‌های صرفاً مالی و قراردادی، به روابط انسانی، وفاداری بلندمدت مستأجران، و پایداری کلی بازار توجه می‌کرد. امروز، در مواجهه با چالش‌های اقتصادی نوین، این بلوغ بار دیگر در قالب تصمیماتی مسئولانه و انسان‌محور نمود یافته است.

حال پس از لطماتی که جنگ 12 روزه به کسب و کارها و اصناف وارد کرد، در هفته‌های اخیر موج تازه‌ای از همدلی و همراهی از سوی برخی مراکز خرید مطرح کشور شکل گرفته است. در حالی‌که بخش زیادی از اصناف از کاهش فروش، افزایش هزینه‌های سربار و دشواری‌های نقدینگی رنج می‌برند، تا به حال 35 مرکز تجاری شناخته‌شده کشور تصمیم گرفتند با اقدامی نمادین اما مؤثر، بخشی از اجاره‌بهای مستأجران خود را ببخشند.

لازم به ذکر است پویش بخشش اجاره‌ها تا به حال در مراکزخرید شهرهای تهران، کرج، یزد، مشهد و جزیره کیش انجام شده است.

اسامی مراکزخرید و میزان بخشش اجاره‌بها به شرح زیر است:

مرکز تجاری کیش_مرکز خرید دامون کیش _هدیش مال (تهران) _مرکز خرید ستاره‌باران (تبریز) _مرکز خرید آتریوم (تهران) _مجتمع تجاری همیلا (تهران) _مجتمع تجاری دلگشا (تهران) _شوش سیتی سنتر (تهران) _هروی سنتر (تهران)_مرکز تجاری اپال (تهران)_هایپراستار (مارلیک)_هایپر استار باکری (تهران)_زیما مال (تهران)_رزمال (تهران)_مرکز خرید جهان نما (مشهد)_مرکز خرید دومان (تهران)_مرکز خرید رواق (تهران)_تیدا سنتر (تهران)_فودهاب ای وان (تهران)_شمیران سنتر (تهران)_صبا مال (تهران)_مرکز خرید نیایش (تهران)_مرکز خرید آرتمیس (تهران)_مرکز خرید دنیای نور (تهران)_برج بین‌المللی تهران_مرکز خرید خلیج فارس (یزد)_مرکز خرید کورش (تهران)_مرکز خرید شاپرک (تهران)_بازار مبل خلیج فارس (یافت آباد-تهران)_مرکز خرید گالریا (تهران)_مرکز خرید آوا پلت (تهران)_مرکز خرید پاسارگاد (تهران)- برج تماس (تهران) - نیکامال(کرج)_ مرکز خرید یوتوپیا (نهران)

معنای فراتر از بخشش مالی

در نگاه اول، بخشش ۱۰ تا ۳۰ روز از اجاره‌بها شاید اقدامی صرفاً مالی به‌نظر برسد، اما در واقع این تصمیمات لایه‌های عمیق‌تری از معنا را در خود دارند:

تثبیت روابط بلندمدت با مستأجران: چنین رفتارهایی باعث افزایش وفاداری کسبه به مرکز خرید می‌شود و نرخ خروج مستأجران را کاهش می‌دهد.

تقویت اعتماد متقابل: در فضایی که اغلب روابط تجاری بر اساس قراردادهای سختگیرانه شکل می‌گیرد، این‌گونه تصمیمات وجه انسانی روابط را برجسته می‌سازد.

افزایش تاب‌آوری کسب‌وکارهای کوچک: بسیاری از مغازه‌دار�