1399-03-04 22:12
صنعت خردهفروشی در ایران دچار تحولات گستردهای در راستای افزایش بهرهوری و کارآیی شده است، بهگونهای که امروزه مراجعه به هایپرمارکتها و مراکز خرید در تهران و شهرهای بزرگ بهمنظور تأمین کالای موردنیاز به کاری روزمره و عادی برای تمامی اقشار جامعه مبدل شده است. عواملی از قبیل تنوع کالا، قیمتهای مناسب، دسترسی به مراکز خرید، راحتی خرید و درنهایت جذابیت فروشگاهها برای مشتریان بهلحاظ بزرگی و طراحی باعث رشد این صنعت و استقبال مردم شده است. البته تحقیقات نشان میدهد صنعت خردهفروشی کشور با وجود رشدی که در چند سال اخیر کرده است، هنوز تا دستیابی به استانداردهای فروشگاهی در بازارهای بینالمللی فاصلۀ بسیاری دارد. نبود دانش کافی، استفادهنکردن از تکنولوژیهای مناسب و فقدان مدیران و کارشناسان باتجربه و آموزشدیده و از همه مهمتر، نداشتن استراتژیهای مناسب و مدون مهمترین عوامل شکست بسیاری از فروشگاهها در سالهای اخیر بوده است.
هر کسبوکاری برای رشد و موفقیت به تغییر و تحول نیاز دارد. برای توسعه و گسترش سریع و درست، خردهفروشان بهدنبال قلمروهای تجاری جدید هستند و برای رسیدن به این هدف، باید راهبردهای مناسب و کارآمد را مطابق با نیاز و ساختار بازارهای ایران بهکار بگیرند.
آنچه امروز در صنعت خردهفروشی کشور نیاز داریم نگاه استراتژیک و سازمانی به فعالیتهای فروشگاهی است که مانع از شکست در بازار و حذف از آن میشوند. اصطلاح استراتژی فروشگاهی دربرگیرندۀ تمامی فعالیتهای فروشگاهی سازمان است که با هدف ایجاد و توسعۀ بازارها و تعیین چارچوب و سیاستهای کلی سازمان و تنظیم برنامههای اساسی فروشگاه تدوین و تبیین میشود. خردهفروشها باید بر برنامهریزی بلندمدت تمرکز کنند تا بهصورت مؤثر از عهدۀ شدت رقابت خردهفروشی و نیز فوریت ایجاد شبکههای توزیع جدید و فناوریها و جهانیسازی برآیند. بهطور خلاصه میتوان گفت راهبرد خردهفروشی نشان می دهد که این صنعت چگونه باید با محیط و مشتریان و رقبا تعامل داشته باشد.
اجزای راهبردهای خردهفروشی شامل انواع کالا و خدمات ارائهشده، ساختار متناسب با فروشگاه، تعداد منابع انسانی بهکارگرفتهشده، قیمتگذاری کالا، انتخاب محل فروشگاه، تبلیغات و برنامههای پیشبرد فروش، نرمافزارها و تکنولوژیهای مورداستفاده، طراحی فروشگاه، نمایش کالا و درنهایت سطح خدماتی است که به مشتریان ارائه میشود (شکل ۱).
دپارتمان تحقیقات بازار گروه مشاوران توسعه بازار آوید در اسفند ماه 1398 اقدام به یک نظر سنجی آنلاین از افراد خبره و فعال صنعت خرده فروشی کشور کرده است. این تحقیق شامل 7 سوال بوده که به تفکیک سوالات در ادامه به توضیح هر کدام از آن ها می پردازم:
1.همکاری و تعامل با تامین کننده:
فروشگاه های زنجیره ای از جمله مجموعه های خرده فروشی هستند که علاوه بر تعامل با برندهای مختلف تولیدی و خدماتی، خود به عنوان یک برند،صاحب هویت و محتوی تجاری خاصی هستند که به واسطه فعالیتشان در تعریف با برندهای دیگر معنا می یابند. در حقیقت آنچه برندسازی در فروشگاه های زنجیره ای را قدرت و تکامل معناداری می بخشد، بدون اتکا به برندهای همکار معنای کاملی ندارد. خرده فروشان با مدیریت مرکزی و روش های تجاری استاندارد از نظر ایجاد یک هویت متمرکز نیاز بیشتری به تعامل با سایر برندها دارند.
در مجموعه فروشگاههای زنجیرهای بهرغم اینکه کیفیت عمومی خدمات، طراحی و چیدمان فروشگاهی در خرید اهمیت بالایی دارد، اما حرف نهایی در بهینهسازی یک برند فروشگاهی را کالاهایی میزنند که محصول برندهای دیگر هستند.
در این میان تنوع برندهای حاضر در یک فروشگاه زنجیرهای یکی از شاخصهای اصلی در نشان دادن سیمای عمومی یک فروشگاه بهعنوان واسطه بین خریدار و سایر برندها، به شمار میرود.
با وجود این، در بررسی عملکرد فروشگاههای زنجیرهای کشور و با توجه به تعاریف استانداردی که وجود دارد پیشنهاد می شود خرده فروشان در ارتباط با تامین کننده ها شاخص های زیر را مورد توجه قرار بدهند:
سوال اول: به نظر شما موفق ترین مجموعه فروشگاهی از نظر "همکاری و تعامل با تامین کننده" در سال 1398 کدام است؟
نتایج نظرسنجی از 174 نفر از خبرگان صنعت در نمودار زیر آمده است:
2.تخفیفات و جشنواره های فروش:
با کاهش قدرت خرید مردم و حذف یا کاهش سهم برخی اقلام کالایی از سبد مصرفی خانوارها ، موجب شده بازار تخفیفهای مناسبتی(سالگرد تاسیس، توسعه شعب و...) و برگزاری کمپین های مختلف تبلیغاتی توسط فروشگاههای زنجیرهای، مالها و هایپرمارکتها داغتر شود. با رشد فروشگاه های همواره تخفیف و رقابت روزافزون هایپرمارکت ها ارائه تخفیفات وسوسه برانگیز مهمترین عامل کشاندن مشتری به فروشگاه ها می باشد.
به هر حال در سه سال گذشته بخش زیادی از تبلیغات تلویزیونی به برگزاری جشنواره های فروش خرده فروشان اختصاص پیدا کرده، در این بین فروشگاه های زنجیره ای رفاه و افق کوروش بالاترین رقابت را داشتند.
